ВОВЕД
    
 

Пронаоѓање на патот, заедно

По избувнувањето на насилните судири во Македонија, месец март беше одбележан како „месец на мировни пораки”. Институтот за отворено општество, Нансен дијалог центарот, СОЖМ, МЦМС и најголем број граѓански организации се огласија и согласија дека сакаат мир и ненасилство, меѓусебно почитување и демократско решавање на сите проблеми.

Каде сме сега, на крајот од третиот месец во кој Македонија живее во зголемени тензии и неизвесност? Што граѓанските организации можат да направат?
Мојот пријател Брендан Мак Алистер, од Медијациската мрежа од Белфаст  ми порачува „од нашето сопствено искуство ние знаеме дека во време на зголемени тензии постојат секакви нереалистични очекувања за тоа што граѓанските организации можат да сторат да се олесни состојбата”.
Дали има можности за граѓанските организации во овие тешки времиња? Обичните граѓани можеби имаат чувство дека не можат да влијаат на текот на настаните.
Натамошните апели, пораки и декларации за мир ја губат смислата. Или ние ја губиме енергијата? Работилници, трибини и панели за мир на кои ќе учествуваат само претставници на  граѓанските организации се бесцелни. Та овие организации и така и вака соработуваат меѓусебно. Ова може да е корисно ако се вклучат групи кај кои постои непријателство спрема другата страна или пак поттикнувачите на кризата, како некои новинари кои го употребуваат јазикот на омразата. Ова звучи добро, но потребно е време.
Но, можностите секако постојат. Ние имаме капацитет да се организираме да направиме да преовладее волјата за мир.
Краткрочно, граѓанските организации, треба да ги охрабруваат настапите во јавноста на умерените лидери и познати личности, треба да ги охрабруваат оние кои размислуваат поинаку јавно да се спротистават на етничкиот екстремизам и насилство. Треба да го дигнеме нашиот глас. Во тоа лидерите на граѓанските организации треба да водат со личниот пример. Екстремистите не смеат да не замолчат.
Сепак, само „долгорочните стратегии ќе направат разлика и за тоа се потребни соодветни ресурси  и многу трпение”.
Граѓанските организации можеби ќе ја имаат клучната улога во „пронаоѓањето на  патот заедно”. Мирот и стабилноста, просперитетот  и  демократијата се дело и одговорност на сите граѓани и граѓански организации.  Само така тие ќе бидат долгорочно одржливи. Граѓанските организации ќе имаат посебна улога во воспоставување на социјална праведност и балансиран социоекономски развој. Тука е и градењето на партиципативна демократија или демокртаија каде граѓаните со легитимен интерес влијаат на одлучувањето што се однесува на нив. На крај, но не и најмалку важно, е градењето на култура на прифаќање на различноста и не-насилна конфликт култура.
Патот нема да го пронајдеме сами. Време е да излеземе од своите „кружоци” и „табори” водени од донаторите  Да го најдеме патот заедно не се однесува само на граѓаните, тоа се однесува и на нас, граѓанските органзиации.

Сашо Клековски