|
ONLINE VERSION |
|
|
PRINT VERSION |
|
репортажа: ЅВЕГОРСКА СУРВА
Црни во лицата, светли во срцата
На 14 јануари во Ѕвегор сите беа црни во лицата, весели и насмеани. Намаше ниту еден неизгаравен, зошто црното врз лицето значи среќа, бркање на лошите духови, здравје и богатство во новата година. Дури и возачите на големите скании, туристите со скии на покривите од автомобилите и другите кои мораа да поминат низ Ѕвегор на влез или излез во насоката Македонија-Бугарија, беа застанувани, исцрнети, и им плаќаа “данок” на ѕвегорските “суроваскари”. Некои од селските “убавици” (всушност мажи облечени како жени) дури се обидуваа да влезат во кабините на камионџиите и со “црн” бакнеж да им ја пренесат желбата за среќно ново лето.
Ѕвегорската сурва е забава не само за сите жители од ова делчевско село, туку и за сите кои минуваат или престојуваат во него секоја година, на денот посветен на Свети Василиј Велики, 14 јануари. Во магијата на овој древен обичај се уверивме и ние, оваа година. Лесно се препуштивме на масовната радост и уживавме гледајќи ги зетот и невестата, мечката и мечкарот, белаците, данокџијата, попот и другите маски.
Ѕвегорската сурва е еден од карневалските обичаи кои се одржуваат на Василица и ја означуваат прославата на “старата” Нова година. По многу нешта, овој карневал се разликува од другите – пред с$, тој се прославува дење. Всушност, сурвата во Ѕвегор означува прослава на свадба – с$ тука е по “пропис” за потребите на таквиот чин – има и невеста (преоблечен маж, зошто во сурвата не учествуваат жени), младоженец, поп кој ги венчава, сватови, музика… Ја следевме свадбената поворка која од рано наутро мораше да ја посети секоја куќа во селото. Невестата “гувееше” под густ бел превез – никој не знаеше, до последниот миг, кој “јунак” ја презел таа улога. Оние кои беа премногу љубопитни, се обидуваа да ја разоткријат, но нејзиниот љубен и “белаците” (маскираните во целосно бела облека) будно ја чуваа, не премногу нежно бркајќи ги напасниците со дрвени сабји. Се воодоошевувавме од одлично изготвените маски, кои се прават целосно рачно, од домашни материјали: питачките, мечката и мечкарот, една огромна мајмуница, бебето со цуцла и пелени кому колениците високо му стрчеа од старинската количка, неговата “мажествена” мајка која се сопнуваше на високите штикли…
Гоце Јаневски, нашата врска со реалноста во овој бајковит свет, не го препознавме под попската облека и белата брада, додека кадеше со лут пипер кој тераше на кашлање и ги штипеше очите. По поздравот и црнењето на образите, се упативме на сретсело, каде се случуваше кулминацијата на настаните. По општата тепачка со дрвени мечеви и дабови прачки, невестата конечно е разоткриена. Се откриваат и другите маски, на општа смеа, а селените се подготвуваат на заедничка веселба и прослава на заминувањето на старата година, со желби за бериќет и здравје во новата. С$ што се собрало од куќите кои ги посетуваа свадбарите (пари, храна, пијалак), се употребува за селската забава во Домот на културата. Се подготвуваат автентичните специјалитети (меѓу кои баница со свински црева), се купуваат пијалоци, и ѕвегорци слават до доцна во ноќта. Го слават својот убав обичај, кој го сочувале и одржале со векови, онака каков што го презеле од своите предци. Неоштетен од модерните влијанија – без купени, пластични маски, и со многу длабока народна симболика.
Годинава, тие посакаа сурвата да ја споделат со другите. Неколку дена пред Василица, група суроваскари дојдоа во Скопје и на оние кои дојдоа на централниот плоштад „Македонија” им приредија несекојдневно уживање. Скопјани застануваа, гледаа, се смееја, по мобилни телефони ги повикуваа своите блиски да дотрчаат на плоштадот да видат што се случува. Настанот го следеа речиси сите медиуми, вечерта ѕвегорските маски беа на скоро сите вечерни вести, а утредента, во весниците. Тоа беше мошне оригинален начин да го претстават своето традиционално наследство и да ги поканат граѓаните од Македонија и многубројните заинтересирани странци да ја проследат ѕвегорската сурва во автентичен амбиент, каде што е уште повесела.
Марија Иванова
|
|
|
|
 Крај на почетокотТоа што треба да го изнесам во овој простор, не е вообичаениот став , туку коментар за последниот број на „Граѓански свет” во оваа форма.
|  |
Кампањата “Учиме за ЕУ”
Прашањето за уставното име на Македонија го засени интересот за УнијатаШто е Европска Унија? Кои се земјите членки на ЕУ? Која е целта на проширувањето на ЕУ? Кои се симболите и химната на ЕУ? Зошто е создадена Европската Унија? Ова се некои од прашањата кои им се поставуваат на основците и средношколците од 102 училишта во земјава, како дел од кампањата “Учиме за ЕУ”, којашто ја реализираат Секретаријатот за европски прашања во Владата и Министерството за образование и наука. | |
Реализирана најголемата еколошка акција кај нас
Македонија засади над два милиони саднициНад 2 милиони садници засадени во еден ден е апсолутниот рекорд кој го постигнаа граѓаните на Македонија на 12 март, Денот на дрвото. Во граѓанската акција “Ден на дрвото - засади ја својата иднина” учествува околу 200.000 граѓани, вклучувајќи ги и децата од градинките, учениците, студентите и дипломатите. Граѓанската акција за пошумување на Македонија од самиот почеток ја иницира еден од нашите најпознати уметници, оперскиот пејач Борис Трајанов, а вклучени беа и близу 170 познати имиња од јавниот живот, меѓу кои и Калиопи, Каролина Гочева, Индира Кастратовиќ, Бубо Каров и други. | |
Катерина Хаџи-Мицева
Кодекси на добро однесувањеКодексот на добро однесување се дефинира[1] како доброволен договор помеѓу неколку организации со заеднички интерес, за одредени принципи или стандарди на однесување, коишто даваат насоки, или пак се обврзувачки за организациите, развиен преку заедничко учество и соработка во донесувањето. Бидејќи кодексот е механизам кој се донесува доброволно и е вид на саморегулирање, начинот на неговото спроведување мора однапред да биде одреден и механизмите треба да бидат вградени во кодексот | |
Граѓанска организација Англунипе - Тетово
Факултативната настава на ромски јазик - препознатлива активностГраѓанската организација „Англунипе” од Тетово дејствува во областа на развојот на образованието на ромската популација и на човековите и материјалните ресурси на Ромите во земјава. Се залага за вклучување на Ромите во институциите на системот, за надминување на проблемите на заедницата на локално и на национално ниво. Освен програми за образование, спроведува и програми за развој на економските ресурси и за унапредување на правата на децата Роми и на жената Ромка | |
Донација
Нов парк од Космофон за штитениците на заводот во Демир КапијаСпецијалниот завод за лицата со посебни потреби во Демир Капија доби нов спортско-рекреативен парк, донација од компанијата Космофон. Паркот е изграден во дворот на заводот на површина од 280 метри квадратни. Неговите штитеници ќе можат да се рекреираат на игралишта за ракомет и мал фудбал, во посебниот дел со нишалки, патеки од павер-елементи и фонтана, а целата околина е засадена со зеленило | |
Проект на Биосфера од Битола
Уреден дворот на Домот за доенчиња и мали децаВо изминатите седум месеци Центарот за едукација и заштита на животната средина и природата Биосфера од Битола работи на проектот “Со љубов за нашите деца”, чија цел е прибирање средства од локални извори за просторно уредување на дворот на Домот за доенчиња и мали деца во Битола | |
|
|
